الـفبای زبان بلوچی

1)« گِهتِرڃـن مردم »

مَئ جِهانـَـئ گـُـلْ بِـڃوَس و وارَنْتْ

گِهْتِرِڃـن مردم، واجَه هَــپْـتارَنْتْ!

عِشْکی گـُـپْتاران، دستِ هَـپْـتاران

گَـَـنْجَئ بُمْپانان، سِیَه سَرِڃـن مارَنْتْ!

عاشکانْ نـَـیْلـَـنْتّ عِشْکـَئ دیّوانا!

وَتْ پَه وَتْ کـَـنْدَن گـُــ̈طّ شاکارَنْتْ

مِهْلـَـبِڃـن شـَـیْرانْ؛ وانـَگا نـَـیْلـَـنْتْ!

وَتْ گــُـشـَـئ زانُن شاهِ گـُـپْـتارَنْتْ

مَئ دِلی گــَـپّانْ؛ بِـڃ کـَـس و یارَنْتْ

ماهِکانِڃـن شَپْ، مُرْتـَگ و گارَنْتْ

نالـْگان، گِنْدَئ اِشْکُنَئ دردانْ

دل چَه دل دور و چانْکِ سیگارَنْتْ!

نازُکِڃـن مَـهْتاپْ، کــَـپْـتَگــَـنْ تَـهْنا!

چۏ پَسا بُلـْم وچِڃـر کاپارَنْتْ!

شاهِ مهتاپان، واجَه هَــپْـتاران!

شاهِ دلداران، واجَه دَلّارَنْتْ!

وَشّی و شادی هِچّ نَـبَـنْ چِلَّه!

هَـنْگــَـرِڃـن ظالم؛ ظلما گیمّارَنْتْ!!

ظالِـمڃـن مَکّار، سڃـرِ آزارَنْتْ

عاشکی ̈طـَـپَّـانْ، پُرِّ کوکّارَنْتْ

یِـڃ کـَـشا یَکـِّـڃ مُرْتـَگ وکـَـپْـتـَه

آ  کـَـشا واجَه، چانْکِ باپارَنْتْ

اَوْرُکی تِرَمْپّانْ گار و بیمّارَنْتْ

مَئ دِلی اَرْسانْ کُنْجِ اَمْبارَنْتْ

یـڃ دُرُو ڌَنْگـَـر هُشْک و بڃ آپَـنْ

پَرْ تـَهی مِهْرانْ نِشْتـَه چَمْ چارَنْتْ

مرغُکانْ آواز، وانـَگَــن مَــرْچی

وَهْدِ دیدارا، مثلِ دلدارَنْـــتْ

اِشْکُتـَه ظلما، تیّ تـــَــوار و گــام

گـَـژْدُمِڃـن نادان، کُـنْــ̈ط یڃـوارَنْتْ

ظالمڃـن هَـپْتارْ جَنْگ و پوتّارَنْتْ

عاشِکِڃـن سِڃـنـَگ، پُرّ وُۏپارَنْتْ

یــِـڃ تـَهی ایّوب شَـیْـرُکان بَـنـْـدّی

مَئ شَکـَرْ گالان؛ گـۏن تـَه گـُلـزارَنْتْ

نڃکشهرتاریخ:1384 چاپ:انتشارات صدیقی

ترجمه ی واژگان بلوچی بعد از غزل فارسی

غزل پارسی(فارسی) : ▼

 2)خور شید زمستانم :▼

لبْ غنچهٴ خـندانم ســلطان دل و جـانم

صد سال بر این حُسْنت دِلْداده و مهمانم

افســــوس نــمی فهـمی دِلْدادهٴ بســـتانت

من تشــنهٴ دیـدارم؛ سرچشــمه، نمی دانم

گُــلْ بـوسهٴ مغرورت، هـر گز نشـده رامـم

مـــن مـــنتظر آنـــــم دربـــان و نگــهبانم

اندکْ نِگَهٴ چشمت، دلْ خوشْ کُنَــکـَـم باشد

وزْ فیض همین افسون، پیوسته غزلْ خوانم!

وقتی دل شیدایم، بوسید نگاهت

را گُلْ بوسه شکوفه زد، در ریشهٴ دندانم

گویی لبِ نمناکت لبْ تشنه نمی بیند

آبی نچکد از او بر قلب پریشانم

با نازکی اندام؛ باپاکیِ دندانت

من قصّهٴ دل گفتم خندید که نادانم!

شمس الْغزل قلبم شیرینْ لبِ خوشمزّه

از شهد شکرْ شیرتْ صد شعر بَیَفْشانم هان!

ای گُلِ خوشبویم از یادْ مَـبَرْ این شور

ریشه بِدَوان درمن، خاک گـُل گلدانم

یک قطره،نگاه خود در جام شرابم ریز

افزون بنما شورش در این دلِ طوفانم

هر مغز ودلی بوسید آن چشم و لبت پنهان

چون معترضی برمن؟افسونگر خندانم؟!

من چشم ولبت بوسم پنهانی ورِنْدانه

دارم هنری والا در ریشهٴ ایمانم

گـُلْ آهوی زیبایم رحمی بنما بر من

کز آتش لبهایت سر گشته و ویرانم

ظالمْ لب و چشمانت مظلوم؛ دلِ مَستم

آن چشم و لبتْ آزاد، من؛ گوشهٴ زندانم!!

خواهم سخنی گویم با حُسْن جَمال تو

کای دلبر دلْ آزار ، من بر سرِ پیمانم

سرمای وجودم شو را از بیخ بِکـَن دلبر

گرمای وجودم شو؛ خورشید زمستانم

هرشاعرعاشقْ جانْ چون دید غزلهایم

داندکه در این شیوه من؛ رهبر میدانم

حافظ برو سعدی گوی یک لحظه بیا اینجا

تا عشق دگر بینی در این دلِ دیوانم

وین شیوهٴ عشق ما با خلق بهشتی گوی

من مغزغزلْ نوشم! وز زمرهٴ رندانم

رو نثر مُسَجَّع خوان ازپیرهرات ما

خوان این غزل ناب چون باغ وگلستانم

رازی بُود ایّوبی! آسان نکنی رامش!

کزعشق نجیب او،من؛من سرگشته وحیرانم!

 تاریخ 1379 :  زاهدان:انتشارات صدّیقی

اشعاری که در اوّلین کتابم منتشرشد:(صفحهٴ 143)

تهران : انتشارات اساطیرمیدان فردوسی: چاپ:1381

وطن

1) وطن رۏچِـن وطن ماهِـن خدایا

وطن نازُکْ تَـوارڃ بو پَـه ما را 

2) وطنْ آرامِشـَـئ جاهِـنْ پَه دردانْ

تَنَکْ چَمِّڃـنْ لـَبڃ داری پـَه مَـردان

3) عجب وَشـَّـنْ تَهی لِمْبوتَهی مَچّ

مَنی فَـرْشَـن تَهی کۏه وتـَهی کـَچّ

4) تـَهی نـۏد و تَهی جَمْبَـرتـَـهی ساز

کجا کِـلـَّن مَنا راحت تـَهی ناز

5) دِلـَـئ یادان کـَـدڃـن چُـکـَّـئ پَه دَنْتانْ

مَنی عِـشْکا کـَـدی سِنْدَئ گـۏن لُـنْــ̈طانْ

6)گـَنۏکِـنْ دلْ پَما نَرْمڃـنْ کـَپۏتان

پَه بِچْکـَـنْدان پَما سبزڃـن بَـرۏتان

7) مَنی جنّت هـَما هُـشْکڃن دِرَچْکان

وطن پُـلّـِنْ چَه ما پُـلّڃـنْ بَچَکـّان

8) عجـبْ گــَـزّوکـَهیرَنْ تیّ وطن جان

عجبْ شِردڃن ڌگارنْ تیّ وطن جان

9) تَهی جَـمْبَـرْ چَه گـۏدامان وَرَنْ شیر

تَهی عاشک چَه تیّ چَـمّانْ وَرَنْ بـیر

10) وِری وِیْری بِیوتی پولْ؛لـُـویو

عجب زڃـبا تَهی باغ وتَهی جو

11) تمنّای دل ما را تودیدی؟!

چَه مَـئ باغا گـُل وپُلّڃ نچیدی؟!

12) دل شیدا ازآن بویت چه گوید؟

 اگرگوید به جز غُصِّه چه روید؟!

13) صدیقی یا عزیزی یا حبیبی

بکن رحمی بشو بر دل طبیبی

14) گـُـشُـنْ شَـیْرڃ پَه تهران وپَه شیراز

وطنْ مَـیْگنْ چَه گرگان وچَه سرباز

15) وفای زاهدانیّان پَه من گـَـنْجْ

مَنی دوری شَه تَوْ بوتـَّـه دلـَئ رنج

16) گـَـنۏکـِن دل پَه ما دیداریاران

پَه ما مِهْروپَه ما برف ڌَ گاران

17) تـَهی کوچَه مَنی یاتان دمادم!!

شَه تیّ جانا وفاداری مَـبا کم!!

18) شَپَـئ دلْ نڃکشهرا بَن عجب وَشّ

نَه بُهتـان ونه غیـبَت بی نه گِرْکـَـشّ

19) گـُـشُنْ گالڃ پَه لاشاروعُمَیْری

پَه چَهْــباروپَـه بِــنْت ودَشْـتِـیاری

20) وطن وَشـِّـن پَـه هَرانسان عاقل

نَکـَـنْ دوری چَه آ کۏهانْ مَـنی دل

21) شـَـپَئ اِسْتارومَهْتاپا گـَـنـۏکـُـن

تَهی نـا و تَهي وۏشانْ وَرۏکـُـــنْ

22) عجب شَرَّنْ تَهی کـۏنـَرْ تَـهی داز

کِه ایّوبا دَیَنْ گال وگـُـشَنْ راز

 ترجمه ی 8بیت:

1)خداجان وطن مثل خورشید تابان ومثل ماه ؛ روشنایی بخش است و

 صداش برام بسیار ناز

2)جای آرامش مردان دردمندش است  و چــِشای لطیفش لبهای نازی

دارن و جهت آرامش مردان مردش می باشند

3)لیموها و خرماهاش بسیارخوشمزّه کوه وعلفزاراش نرم تر از فرشند

4)شبنم و ابر  و سازونازش راحتی را ازما سلب نموده اند

5) خاطرات دلمو  کــَیْ  با دندونای زیبات می بوسی

 عشقمو کــَـیْ با لبهای  نرمت گاز می گیری

6)دلم دیوونه ی کبوترای نرمت

دیوونه ی لبخندا وموهای سبزی که همیشه برروی لبات تازه به نظرمی رسند 

7) درختای خشکت بهشت من اند

آره با داشتن گلْ پسرا ؛ گــُـل گشته ای

8) ای وطن درختای گـَزوکـَهیر و شالیزارات

بسیار خاطره انگیزو وزیبایند 

3) ترجمه ی واژگان غزل بلوچی:▼

  گِهتِرڃـن مردم ◄بهترین انسانها

مَئ جِهانـَـئ گـُـلْ ◄گلهای دنیای ما

بِـڃوَس و وارَنْتْ◄فقیرند   واجَه هَپْتارَنْتْ!◄بزرگان کـَپتارصفت

عِشْکی گـُـپْتاران◄گفتارهای عاشقانه

گَـَـنْجَئ بُمْپانان◄نگهبانان گنج 

 سِیَه سَرِڃـن مارَنْتْ!◄مارهای سیاه سر

مِهْلـَـبِڃـن شـَـیْرانْ◄اشعار خوشبوی

  وانـَگا نـَـیْلـَـنْتْ!◄اجازه ی خواندن نمی دهند

ماهِکانِڃـن شَپْ،◄شب مهتابی

  مُرْتـَگ و گارَنْتْ◄مرده وگم شده اند

نالـْگان، گِنْدَئ◄ناله ها را می بینی

  اِشْکُنَئ دردانْ◄دردها را می شنوی

دل چَه دل دور و چانْکِ سیگارَنْتْ!▼

◄دلها فاصله گرفته ومشغول کشیدن سیگارند!

چۏ پَسا بُلـْم◄مثل بز وگوسفند گرفتار

 وچِڃـر کاپارَنْتْ!◄زیر کـَـپَر

وَشّی و شادی هِچّ نَبَنْ چِلَّه!▼

شادمانی وسرورهرگزمتولدنمی شود!

یِـڃ کَـَشا ◄این سوی آ  کَشا◄آن سوی

چانْکِ باپارَنْتْ◄مشغول معامله اند

یـڃ دُرُو◄این همه 

  نِشْتـَه چَمْ چارَنْتْ◄نشسته ومنتظرند

عاشِکِڃـن سِڃـنـَگ، پُرّ وُۏپارَنْتْ▼

◄سینه های عاشق سرشاراز صبرند

درآمد:/darāmad/ غريبه 

جمله: آمَردَك درآمدڃ

کـُڌِل:/koĎĎol/ آلونك ، آلاچيق

تاهيدّ:/tāhīd/ تعويظ و دعاي نوشته شده.

چَكـّي كـَپ:/čakkīkap/ رويش بيفت

پادا:/pādā/ پاشو ،بلند شو

نِنْد:/nend/ بنشين (فعل امر)

اِبرُك:/ebrok/ ابراهيم اسم مصغّر ابراهيمُك

بڃ سدّ:/bëhsodd/ نادان

هِجْبَه:/heǰbah/ هيچ وقت

جَريدَ گ:/ǰarīdag/ آماده

تـَمَردڃن اپْس:/tamarodëhnaps/اسب چموش

لـَهْرَن:/lahran/ داغــَـند

اَبُّك:/abbok/ بابا

نا:هُرماگ= خرما

كـَنـْڌ:/kanĎ / قند

جمله: كـَنـْڌي با كـُتــَن

پَدّري كـَنـَگ:/paddarīkanag/ آزمايش كردن

چُكّ:čokkبچّه جمله: تي چُكّ چُنْتـَن

چَكّ:/čakk/ گردن ، روي چيزي

چَكـّي كـَپْت:/čakkīkapt/ رويش افتاد

گـُڌي هَبَر:/goĎĎīhabar/حرف آخر

بـِگـُڌي:/begoĎĎī/ قطع كن (فعل)

گـَڌ گ:/gaĎĎag / هسته

گـُڌ گ:/goĎĎag/ قطع كردن (فعل)

آهي نِڃمَگا:/āhīnëhmagā/ سمت او

نڃمَگ:/nëhmag/ كـَره

مَسكـَه:/maskah/ كـَره  

جمله : خُواش مَسْكه داري.مَـچّ :مُگ = درخت خرما