الـفبای زبان بلوچی

درقالب مثنوی سروده شد درکتابم

زیرپلک نوجوانی ناشر:انتشارات  تفتان (صفحه):   33

گزیده ای از  شعر:

«کُوَهْـِنـڃـن حکایت»

1)  بِاِشْکـُـن دَمانِڃ دِلـَـئ مَجْگ و حال * کُـوَهْـنِڃـن حکایت تَنَکـِّڃـن خیال

2) کـَـپُـۏتان پَه مَیدان چَه عِشکـَئ تَوار* کـَـماشان گـُـواتا بِـبوتَّن سُوار

3) شَپَئ ماهِکانیّ و وَشِّڃـن هوا مَه *عِشْکـَـئ گـَـپانی تَنَکـِّڃـن دَپا

4) نَگِـنْدَئ، نَچارَئ برابر مَنا * نَیاهَـئ؛ نَنِـنْـدَئ دِلـَـیْئ دامُنا

5) پَچِـڃ تَـوْ نَسِنْـدَئ یَه دَردِڃ دِلـَـئ؟* عذابا مَنیگا پَچِـڃ چُـۏ گـَـلـَـئ؟!

6) یَه نِڃـشِـڃ چَه عِشْکا پَه اَڌّا شُتَه * دل و جان و فکری پَه جادو جَتَـه

7) مَنی پاکْ، الله ورحمان، رحیم * بِدَئ شیرِ لذّت چَه مِهْـرِ کریم

8) پَه کُـنْـ̈طَگْ دِلا زخم و وُۏنِـڃـنْ مَکـَـن * مِچاچان وَتیگان پَه مَـئ دِلْ مَجَـن

9) نَزانُن کجا دل بِگِنْـدی تَرا * تَهی راج، نَیْـلـَـنْ کـَـسا تیّ دَرا !

10) گـُـلا چۏ مَگِنْـدُّن غمیگـُـن پَه گـُـل * بِگِـنْـدُّن؛ بِچارُن، تَپـیگـُـن پَه گـُـل!

11) سرو جان و تیّ مُلْکْ آبادْ با *مُصیبت مَگِنْـدا دَمانِڃ تَـرا

12) بیا مَئ دَوارا پَه چَـمّان بِنِـنْـد* وَتی نصفِ جانا پَه شَرّی بِگِـنْـد

13) تَهی یاد، وَشِّـن شَپانی دلا *  چَه یادانْ تَهیگان؛ نَدیـتُّـن سَلا

14) مَنی رَبَّ کادِر ، طبیبِ دِلان هدایت بِکَن یِـڃ وَتی بلبلان

15) پَه بِچْکـَـنْـد ونازِڃ پَه مَجْگا شُتـَئ * کـُـتَـیْحْ دل، گرفتار و تیرڃ جَـتـَئ

16) چَه آرام ،دورِن مَنی مَجْگ و دل* جگرْ هـَـن سُچانِن عجب باز و سِلّ

17) نَرِتْکـَـئ نَداتَـئ چَه چَمّان شَکر* پَمِشْکا کبابِن دل و یِـڃ جَگر

18) پَه تَهْـنا که نِـنْدُن مَه لـۏگـَـئ دَپا *خیالان کـَـماهُـن تَهارِڃـن شَپا

19) تَوارِڃ پَه لیکـّـو جَنُن من تَرا *  یَه نَکـْـشِڃ نِبیسُّن مَه رِڃکـَـئ سَرا

20) پَه بِچْکـَـنْد، چُنْـڌَئ لـَـپا شَئ دِلا * پَه بِچْکـَـنْد و نازان لـَگاشَئ دِلا

21) چَکـَـرَّگْ نَهِلـَّـن! گـُل و بلبلان! * تماشا حرامِن پَه نُـۏکِڃـن گـُـلان

22) مَه زندان و زنجیرْ کَپْـتَه کـَـپُـۏت * دِلـَـئ پُلّ و تاکان نَنِشْتَه کـَـپُـۏت

23) گـُـلـَـئ بۏه و عَطران مَه زنْدان *کـَـنَنْتّ دماغان پُرُۏشّن که بۏهِش چِنَنْتّ

24) تَهی صورت و دَپْ، چَه مَجْگا نَرَوْت* تَهی یاد و تَهتال، هِجّا نَرَوْتْ

25) پَه ضَربَه نَرَوْتِـن دَپَئ آ خیال* پَه ظلم و پَه غُصَّه نَبی آ زَوال

26) غَمَئ بار و ڌۏکان شَمُـۏشَگْ بَیَنْتّ * دَپَئ شیر و شربت شَمُۏشَگ نَبَنتّ

27) تَهی  جسم و جانا که گِـنْـدّی جَگر* نَرَوْتِن پَه باغان نَلـُـۏ̈طـی سفر

28) مَنی را حتِڃـن واب و وَشّـِڃـن کـَـرار* زمانِڃ؛ که سۏچَئ دِلا بِڃ مَیار

29) اجازَه نَداتِن گـُـلا صدْ غرور!* نَجَـنْـتِن دَواهِـڃ پَه زخمان چَه دور..........

33) وَتی ناز و حُسْنا که ظاهرْ کـَـنَـئ* دِلـَـئ اَرْس و آپان پَه لُـنْـ̈طـانْ چِنَـئ...........

37) کُجِن وابْ، چَمّان؟ چَه تَهتال و فکر؟!* کجا وَپْـتَـه بلبل پَه کـَـئ کـَـنْت ذِکر؟

38) دِلـَـئ داد و پِریاتْ کۏها رَسِت *تِرَکـِّـت دلی؛ لـَهْم لـَهْما سُرِت! ..............

43) جَنُن زۏر بازِڃـن مَچارُن تَرا * دِلـَـئ چَمّ، چاری چُـۏ دُزَّئ وَرا ...........

50) گـُـشَـیْگان نَگِـنْـدُّن تَهی لذَّتا * نَچُکَّـیْحْ پَه چَمّان مَنی عزَّتا ...........

54) دِرَچْکان و پُلاّ نْ چَه داغانْ کُشَنْـتّ * پَه پِریات و نالَه مُسَلمان نَبَـنْتّ............

62) محمّد نبیّ و رسولِ خدا* بیا و بِکـَـن یِـڃ غمانا تَـبا

63) جدا کـَـن چَه دردان وَتی اُمَّتا* بِکـَـن رَهْـنِمایی وَتی ملـَّـتا

  30 / 12 /  82     ترجمه:

 کُوَهْـِنـڃـن حکایت:داستان خیلی قدیمی»

 بِاِشْکـُـن دَمانِڃ:◄لحظه ای بشنو  * خیال نازک ◄: تـَـنَکـِّڃـن خیال

کـَـپُـۏتان◄قـُمریَکان* کـَـماشان◄پیرمردان *گـُـوات◄باد *بِـبوتَّن سُوار◄سوارشدند

وَشِّڃـن هوا◄هوای خوش

چرا چنین خوشحالی◄ پَچِـڃ چُـۏ گـَـلـَـئ؟

یَه نِڃـشِـڃ◄یک نیش

پَه کُـنْـ̈طَگْ◄با خار   مِچاچ ◄مژگان ؛مژه ی چشم  مَجَـن:نزن

بلوچستان (مـَکـُّران) وبلوچ

درشاهنامه ی فردوسی:

گروهی ز گــُــــردان کــوچ وبلوچ* سِگالـَنْده ی جــــنگ مانند قوچ

فرستاد کَـــــس نزدخاقان چین * به فَـفْغوروسالارمـَـــکْرانْ زمین

که گِـرد اوگیرید و فـــرمان کنید* ز کِـردار بد دل پشیــــمـــان کنید

دگرنامه برچون به مَکْـــران رسید * دلِ شاه مَکْران دگرگونه دیــــد!

بَـرِتخت اورفت ونامـــه بِـــــداد* بگفت ازپیام آنچه بودش به یاد

بدو گــــفت با شاه ایران بـــگوی * که نادیده برما فُـزونی مَــجـــوی

زمانه همه زیربخت من اســـت! * زمین روشن ازتاج وتخت من است

 به چین اندرون بودخسـروسه ماه * اَبــا نامــداران ایرانْ ســــــــــپاه

چهارم زچین؛ شاه ایرانْ بِرانْـــــد* به مَـکْران شد و رستم آنـجا بمانْد!

بیامدچو نزدیک مَکْران رســیـــــد* ز لشکرجهانْـدیده ای برگُـزیـــــــد

بَرِ شاه مَکْران فرستاد و گُـــــــفت* که با شهریاران خرد باد جُــــــفت

گر ایــدون که گفتارمن نشْنَـــــوی* به خون فراوان کَـــس اندر شوی

همه شهرمَکْرانْ تو ویــران کنی! * چو بی کینه آهنگ شیــران کنی

فرستاده ی شاه چون بازگــشت *همه شهر مَکْران؛پرآوازگشــت

زمین کوه تا کوه لشکرگرفــــت * همه مرز مَکْرانْ سِپَه برگرفــت

طَـلایه بِـیامد به نزدیکِ شــاه * که مَکْرانْ سِـیَه شد ز گرد سپاه!

دو لشکر برآن گونه صف برکشید* که از گَرد؛چشم آسمان را ندید

ز قلب اندرآمــد سِـپَهْــدارْتوس* جهان شدپُراز ناله ی بوق وکوس!  

 به قَـلب اندرون شاه مَکْرانْ؛بِـخَسْت* بِمُرد او و زان خستگی هم نَرَسْت!

یکی گفت شاها سرش را بَـــریم!* بدو گفت زشت اندر او نَـنْـگریــم

سر شهریاران که بُــــرّد ز تـــن؟ * مگر تیره از تُـخْمَـــه ی اَهْرِمن!

بپوشید رویش به دیـبای چـین* که مرگ بزرگان بُـوَد همچنیـن

جِـهانْدار سالی به مَکْرانْ بمانْد* ز هر جای، کُشتی گَـرانْ را بخوانْد

به کارِ بلوچ؛ ارجـــمند اردشیـــر* بکوشید بـا  کـــاردانان پیــــــــر

نَـبُدسودمندی به افسون ورنگ* نه از بَنْد ورنج ونَه پیکارو جنگ

هَـــمی رفت وآگاهی آمدبه شاه * که گشت از بلوچی؛جهانی تباه!

ز بس کشتن وغارت وتـــــاختن* زمین را به آبْ اندر انداخـــــتن     

فردوسی در ادامه به نسلْ کشی انوشیروان

در قوم بلوچ اشاره می نماید:

 دل شاه، نوشیروان؛ شدغـــــمی * بــرآمیـــخت انـــدوه باخرّمــی 

ز گفتاردهــــقان برآشفت شاه* به سوی بلوچ انـــدرآمـــد ز راه

که هرگزبلوچی نــیابنـد خُــرد* نه ازتیغ داران ومــردان گُـــرد 

اگرانجمن هست و وَرْ اندکــی   *  نباید که یابد رهــایی یـــکی!

ازایشان فراوان و اندک نماند *  زن ومردجنگی وکودک نماند

بــشد ایمن ازرنج ایشان جهان* بلوچی نمانْـــد آشکار و نهان!

شَــبانی نبودی بــــرِگوسفنــد * به هامــون و بر تیغ کوه بـــلند

به چین اندرون بودخسروسه ماه* اَبـــا نامــداران ایــرانْ ســـــپاه 

چهارم زچین، شاه ایران بِراند * به مَـکْران شد و رستم آنجابماند

بیامدچو نزدیک مَـکْران رسیــد* زلشکرجهاندیده ای برگزیــــــد

برِ شاهِ مَـکْــــران فرستاد وگفت* که باشهریاران خرد باد جفت